De accountancy over vijf jaar

In 2028 studeren er ongeveer half zoveel mensen af aan de accountancyopleidingen als in 2013.

Dat is geen voorspelling. Die studenten zitten nu al niet in de collegebanken. Het is een van de weinige dingen aan de toekomst van dit vak die vaststaan, en het bepaalt grotendeels onze toekomst.

Dit artikel zet de cijfers op een rij die er nu al liggen en kijkt wat die betekenen voor hoe een kantoor er over vijf jaar uitziet.

Wat vaststaat

Drie bewegingen lopen tegelijk en ze versterken elkaar.

De instroom halveert

Bij bedrijfseconomie, tegenwoordig finance and control, ging het van bijna 2.400 inschrijvingen in 2017 naar zo'n 1.250 in 2024. Het aandeel van die opleidingen binnen de economische studies zakte van 9,2 naar 7,0 procent.

En het beroep zelf groeide niet mee met het land. In 2003 waren er bijna twintigduizend accountants, in 2023 zo'n 22.500, terwijl de beroepsbevolking in diezelfde periode met 36 procent groeide. Het aantal AA's daalde zelfs, van 6.300 naar krap 5.900.

De mensen die er zijn, kijken om zich heen

Wereldwijd zegt 54 procent van de finance-professionals dat de werkdruk ten koste gaat van hun mentale gezondheid. Wie vertrekt, laat zijn werk achter bij collega's die het al druk hadden.

De drukte zit bovendien niet waar de meeste automatisering naartoe is gegaan. Vraag kantoren zelf en 52 procent wijst het opvragen van en wachten op ontbrekende informatie aan als oorzaak van piekdrukte. Vijftig procent noemt te laat aangeleverde gegevens door klanten.

De klant vraagt iets anders dan hij krijgt

Dichter bij huis is het beeld hetzelfde. Negenenveertig procent van de kantoren zegt dat klanten de meeste waarde halen uit advies en begeleiding. Zesendertig procent noemt diezelfde proactieve adviesrol een van hun grootste uitdagingen.

De vraag is er. De capaciteit om hem te beantwoorden niet.

Hoe het kantoor eruitziet

Leg die drie bewegingen naast elkaar en er tekent zich een kantoor af dat op vier punten anders werkt dan nu.

Het factureert niet meer per uur

Dit is de stilste verandering, maar een wezenlijk verschil met het huidige verdienmodel. Bij een uurtarief werkt automatisering tegen je: wie sneller werkt, schrijft minder uren voor hetzelfde eindproduct. Bij een vaste prijs per periode is het omgekeerd. Elke minuut die een systeem overneemt wordt marge, en elke gesignaleerde kans wordt klantwaarde.

Daarom vallen de discussie over AI en de discussie over abonnementen in dit vak steeds vaker samen. Het zijn geen twee onderwerpen maar twee kanten van dezelfde beslissing.

Het heeft geen juniorlaag meer die stukken najaagt

Bonnen najagen, bankmutaties koppelen, controleren of de btw klopt: dat werk ging traditioneel naar stagiairs en juniors. Die laag wordt dunner, en de cijfers hierboven laten zien dat hij niet terugkomt.

Dat dwingt tot een keuze. Of een ervaren medewerker gaat dat werk doen, en dan zet je je schaarste in op het verkeerde. Of het wordt anders georganiseerd.

Het pakt de telefoon op voordat de klant belt

De klantverwachting verschuift van "wat kan ik aftrekken" naar de aanname dat het kantoor zelf aan de bel trekt wanneer er iets speelt. Een marge die terugloopt, een investering die dit jaar nog voordeliger is, een salaris dat al jaren niet is aangepast.

Handmatig elk dossier maandelijks langslopen is bij een normale portefeuille niet haalbaar. Dat vraagt om een systeem dat meekijkt.

Het levert kwaliteit die niet aan omvang hangt

Kleine kantoren zitten nu vaak nog klem tussen regeldruk en schaalvoordeel. Het interessantste werk schuift daardoor naar de partijen met een eigen afdeling ervoor, niet door een besluit maar door een gebrek aan uren.

Dat is omkeerbaar. Een kantoor van vijf man dat dezelfde kwaliteit levert als een kantoor van vijftig, zonder dat er kwaliteitsverlies is. Dat is mogelijk met de juiste software.

Wat de accountant wordt

De rol verandert mee, en het is de tweede keer dat dat gebeurt.

Toen de boekhoudsoftware kwam, verdween het intypwerk. De accountant werd degene die de cijfers las in plaats van degene die ze opschreef. Daarna haalde scan en herken het overtypen van bonnen weg, en bankkoppelingen het invoeren van mutaties. Elke stap nam werk over dat niemand miste.

Alleen stopte die beweging halverwege. Al die oplossingen automatiseerden losse stukjes. Het scannen zit in het ene pakket, het dossier in het andere, de fiscale software ernaast, het CRM nog ergens anders. Daartussen zit een mens die alles aan elkaar knoopt, achter de stukken aan gaat en onthoudt wie er nog gebeld moet worden.

Dat werk is er sinds de komst van boekhoudsoftware bijgekomen in plaats van afgegaan. En daar verandert het nu.

Wie werk uitbesteedt aan een collega, ook een digitale, krijgt er een taak bij die daarvoor niet bestond. Bepalen wat er wordt gedaan en wat niet. Vaststellen waar het oordeel van een mens hoort te zitten. Controleren of het resultaat deugt. Verantwoordelijk blijven voor wat eruit komt.

Dat is leidinggeven. En het vraagt om vaardigheden die niet nieuw zijn, maar die de afgelopen jaren het minst aan bod kwamen.

Vier dingen worden belangrijker

1. Weten wat je uitbesteedt en wat niet. Niet alles hoort bij een systeem thuis, en die grens trek je zelf in plaats van dat de software hem voor je trekt.
2. Kunnen beoordelen in plaats van kunnen uitvoeren. Een voorstel dat er goed uitziet is iets anders dan een voorstel dat klopt, en dat verschil zien is vakwerk.
3. Je klanten kennen. Een systeem ziet dat een marge daalt. Het weet niet dat deze ondernemer vorig jaar is gescheiden en dit jaar voorzichtig doet.
4. Het gesprek kunnen voeren. Een signaal is nog geen opdracht. Iemand moet bellen, uitleggen wat het betekent en vragen of de klant ermee aan de slag wil.

Waar de techniek in past

Dit alles valt of staat bij een systeem dat je in een gereguleerd vak durft te gebruiken. Dat vraagt meer dan een goed taalmodel.

Accountee is gebouwd als een laag over de pakketten die een kantoor al heeft. Exact Online, Yuki, e-Boekhouden.nl, Jortt, Moneybird en SnelStart zijn gekoppeld. Geen migratie, geen dataconversie, geen traject van een half jaar.

Wat het overneemt

Het dossier bijhouden. Ontbrekende stukken signaleren en opvragen bij de cliënt. Binnengekomen documenten verwerken. De administratieve controles die nu iemand handmatig afloopt. Dossiers doorlopen op advieskansen. En met die signalen een conceptadvies voorbereiden, inclusief onderbouwing.

Dat is het werk waar de cijfers hierboven over gaan. Opvragen en najagen is de grootste bron van piekdrukte, en het is ook de grootste post die een systeem kan overnemen.

Waarom je het durft te gebruiken

De terughoudendheid in deze markt is geen technologievrees. Een accountant is verantwoordelijk voor wat er onder zijn naam uitgaat, en een systeem dat met overtuiging iets verkeerds beweert, is dan geen ongemak maar een beroepsrisico.

Daarom draait Accountee op een eigen server met een eigen database en een eigen kennisbank. Die kennisbank is de bron waar het systeem uit put, zodat een uitkomst op vakinhoud rust en niet op wat een model zich meent te herinneren. Daarbovenop stuurt een agentische structuur de taalmodellen aan in vaste stappen, met controles ertussen. Elke stap is herleidbaar.

En de grens ligt vast: Accountee bereidt voor, de accountant beoordeelt en tekent. Er gaat niets naar een cliënt zonder dat iemand van het kantoor akkoord heeft gegeven.

Tot slot

Over vijf jaar is het verschil tussen kantoren niet wie AI gebruikt. Dat doet dan iedereen.

Het verschil is wie er tijd overhoudt voor het gesprek met de ondernemer. Dat is waar de waarde zit, waar het plezier zit, en waar vrijwel iedereen dit vak ooit voor is ingegaan. Om ondernemers te helpen en de financiële puzzel voor ze te leggen.

De cijfers in dit artikel laten zien dat die tijd niet vanzelf ontstaat. Die moet worden vrijgemaakt.

Bronnen

Exact MKB Barometer Accountancy 2026 (195 kantoren, Markteffect, Q1 2026). Silverfin/Censuswide 2026 (500 medewerkers van accountantskantoren in NL, BE, DK, LU en UK, waarvan 100 NL). Cvster-analyse van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2025 (TNO/CBS). ACCA Global Talent Trends 2026. Thomson Reuters Future of Professionals Report 2026 (1.816 professionals in 62 landen). Cijfers over instroom en beroepsomvang: CBS en NBA.

Bron: Accountee - partner AccountancyWorld